Được, nếu người lao động nước ngoài là cá nhân cư trú tại Việt Nam. Cá nhân cư trú được giảm trừ gia cảnh như người Việt: bản thân 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng từ kỳ tính thuế 2026 (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15). Người phụ thuộc đang sống ở nước ngoài vẫn được tính nếu đáp ứng điều kiện chung về quan hệ, độ tuổi hoặc khả năng lao động và thu nhập.
Cá nhân không cư trú thì không được giảm trừ gia cảnh; thu nhập từ tiền lương chịu thuế theo thuế suất toàn phần. Vì vậy việc đầu tiên không phải là gom giấy khai sinh của con, mà là xác định tình trạng cư trú. Sau đó mới tới giấy tờ nước ngoài, mã số cho người phụ thuộc và tháng bắt đầu được tính.
Bước một: xác định cư trú hay không cư trú
Theo quy định lâu nay của Luật Thuế thu nhập cá nhân, cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt, hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo các trường hợp luật quy định. Cách đếm ngày, cách hiểu “nơi ở thường xuyên” và các tình huống năm đầu, năm cuối đọc trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC.
| Tình huống hay gặp | Việc nên làm |
|---|---|
| Sang làm việc theo hợp đồng dài hạn, thuê nhà cả năm | Thường là cư trú ngay từ đầu; đăng ký người phụ thuộc sớm |
| Sang giữa năm, dự kiến ở lâu | Theo dõi số ngày; có thể tạm tính theo cư trú rồi đối chiếu khi quyết toán |
| Đi lại nhiều lần, mỗi lần vài tuần | Đếm ngày theo hộ chiếu; dễ là không cư trú |
| Năm về nước | Xem quy định quyết toán trước khi xuất cảnh |
Nhân sự nên có bảng theo dõi ngày có mặt cho từng người nước ngoài, cập nhật theo dấu xuất nhập cảnh. Xác định sai cư trú kéo theo sai toàn bộ cách tính thuế cả năm, không chỉ phần giảm trừ gia cảnh.
Ai ở nước ngoài có thể là người phụ thuộc
Điều kiện với người phụ thuộc ở nước ngoài giống người ở Việt Nam. Theo hướng dẫn lâu nay:
- Con dưới 18 tuổi: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ hoặc chồng.
- Con từ 18 tuổi: bị khuyết tật không có khả năng lao động, hoặc đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề (kể cả học ở nước ngoài) và không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định.
- Vợ hoặc chồng: ngoài độ tuổi lao động, hoặc trong độ tuổi lao động nhưng khuyết tật không có khả năng lao động; thu nhập không vượt mức quy định.
- Cha mẹ và một số người khác: theo điều kiện chung về độ tuổi và thu nhập.
Hai điểm hay bị bỏ qua với gia đình ở nước ngoài: độ tuổi lao động được xác định theo pháp luật Việt Nam, không theo tuổi nghỉ hưu của nước họ; và thu nhập của người phụ thuộc tính cả thu nhập ở nước ngoài. Vợ đang đi làm ở nước nhà, dù lương thấp theo mặt bằng nước đó, rất có thể vượt mức quy định.
Giấy tờ chứng minh quan hệ: lập ở nước ngoài
Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình thường do cơ quan nước ngoài cấp: giấy khai sinh của con, giấy đăng ký kết hôn, quyết định nhận con nuôi. Chuẩn bị theo thứ tự:
- Bản gốc hoặc bản sao hợp lệ theo quy định của nước cấp.
- Hợp pháp hoá lãnh sự nếu thuộc diện phải hợp pháp hoá khi sử dụng tại Việt Nam; một số nước có thoả thuận miễn. Hỏi cơ quan thuế quản lý loại giấy tờ nào bắt buộc trước khi người lao động gửi về nước xin.
- Bản dịch tiếng Việt có công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu.
- Hộ chiếu hoặc giấy tờ tuỳ thân của người phụ thuộc, dùng để đăng ký mã số.
Việc xin giấy tờ ở nước ngoài có thể mất vài tuần tới vài tháng. Người lao động nên bắt đầu ngay khi ký hợp đồng sang Việt Nam, không đợi tới mùa quyết toán. Nếu cần thêm hướng dẫn về giấy tờ nước ngoài dùng tại Việt Nam, xem phần người đại diện nước ngoài trên Đại Diện Pháp Luật.
Mã số cho người phụ thuộc không có giấy tờ Việt Nam
Từ 1/7/2025, số định danh cá nhân dùng thay mã số thuế cá nhân với công dân Việt Nam. Người phụ thuộc là người nước ngoài chưa có số định danh Việt Nam thì đăng ký mã số thuế người phụ thuộc bằng hộ chiếu, qua tổ chức trả thu nhập hoặc tự đăng ký, theo thủ tục đăng ký thuế hiện hành (Thông tư 90/2026/TT-BTC).
- Nhập đúng họ tên theo hộ chiếu, đúng thứ tự, không dịch tên.
- Ngày sinh, quốc tịch khớp hộ chiếu.
- Khi hộ chiếu của người phụ thuộc được cấp lại, cập nhật số mới.
Sai một ký tự trong tên là lỗi hay gặp nhất khiến đăng ký bị trả lại. Chụp trang thông tin hộ chiếu và đối chiếu khi nhập, không gõ theo lời kể.
Tháng bắt đầu giảm trừ và lấy lại tháng đã lỡ
Giảm trừ cho người phụ thuộc được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng: con sinh tháng nào, kết hôn tháng nào, bắt đầu nuôi dưỡng từ tháng nào. Với người nước ngoài mới sang, tháng sớm nhất có thể tính còn phụ thuộc vào tháng bắt đầu có thu nhập chịu thuế tại Việt Nam với tư cách cá nhân cư trú.
Nếu giấy tờ về chậm, trong năm công ty chưa tính giảm trừ được, người lao động vẫn có thể đăng ký và được tính giảm trừ cho các tháng đủ điều kiện khi quyết toán năm, theo hướng dẫn lâu nay. Cách làm chi tiết cho các tháng lỡ xem bài về đăng ký người phụ thuộc giữa năm.
Ví dụ giả định: một kỹ sư sang Việt Nam tháng 3/2026, là cá nhân cư trú, có hai con 6 và 9 tuổi ở nước nhà. Giấy khai sinh đã hợp pháp hoá về tới tháng 7. Công ty tính giảm trừ hai con từ tháng 7; khi quyết toán năm 2026, kỹ sư được tính thêm giảm trừ cho các tháng từ khi đủ điều kiện, mỗi con 6,2 triệu đồng/tháng.
Hai vợ chồng cùng làm ở Việt Nam, hoặc một người làm ở nước khác
- Cả hai vợ chồng đều là cá nhân cư trú, cùng có thu nhập tại Việt Nam: mỗi con chỉ được một người đăng ký. Chọn người có thu nhập tính thuế cao hơn thường có lợi hơn.
- Vợ hoặc chồng làm ở nước khác và đã được giảm trừ cho con ở nước đó: không có quy tắc chung đối chiếu giữa hai nước, nhưng người đăng ký tại Việt Nam cần trung thực về việc nuôi dưỡng; khai trùng là rủi ro nếu bị hỏi.
- Vợ ở nước nhà, không đi làm, trong độ tuổi lao động và khoẻ mạnh: không đủ điều kiện là người phụ thuộc, dù không có thu nhập.
Những lỗi hay gặp ở bộ phận nhân sự
- Tính giảm trừ gia cảnh ngay từ tháng đầu cho người mới sang mà chưa xác định cư trú. Nếu cuối năm người đó hoá ra không cư trú, toàn bộ cách tính phải làm lại.
- Nhận lời khai của người lao động rằng vợ “không đi làm” mà không hỏi độ tuổi, khả năng lao động và thu nhập ở nước nhà.
- Gõ tên người phụ thuộc theo cách đọc thay vì theo hộ chiếu; hồ sơ đăng ký bị trả lại, mất thêm một vòng.
- Không nhắc người lao động cập nhật khi con ở nước ngoài tròn 18 tuổi, thôi học, hoặc bắt đầu đi làm.
- Đăng ký trùng: hai vợ chồng cùng làm ở hai công ty tại Việt Nam, cả hai cùng khai một đứa con.
- Quên chốt khi người lao động về nước: không giảm người phụ thuộc, không quyết toán trước xuất cảnh theo quy định.
Một tờ khai thông tin gia đình, cập nhật mỗi năm vào tháng 1 và mỗi khi có thay đổi, giải quyết được phần lớn các lỗi trên. Tờ khai nên có chữ ký của người lao động xác nhận thông tin là đúng.
Tự kiểm tra ở đâu
- Bảng theo dõi ngày có mặt của nhân sự, đối chiếu dấu xuất nhập cảnh trong hộ chiếu.
- Tài khoản thuế điện tử của công ty: danh sách người phụ thuộc đã đăng ký cho từng người lao động và trạng thái cấp mã.
- Ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân của người lao động: xem người phụ thuộc đã được ghi nhận, giảm trừ đã vào chưa.
- Cơ quan thuế quản lý: hỏi yêu cầu hợp pháp hoá, dịch thuật với giấy tờ của từng nước.
Câu hỏi thường gặp
Người nước ngoài không cư trú có được giảm trừ cho con không?
Không. Cá nhân không cư trú chịu thuế theo thuế suất toàn phần trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam và không được giảm trừ gia cảnh.
Con học đại học ở nước ngoài có được tính người phụ thuộc không?
Theo hướng dẫn lâu nay, con từ 18 tuổi đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề, kể cả học ở nước ngoài, không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định thì được tính. Cần giấy xác nhận của trường.
Giấy khai sinh tiếng nước ngoài có cần dịch không?
Giấy tờ nước ngoài dùng trong hồ sơ thuế thường cần bản dịch tiếng Việt có công chứng hoặc chứng thực, và có thể cần hợp pháp hoá lãnh sự. Hỏi cơ quan thuế quản lý trước để chuẩn bị một lần.
Sang Việt Nam tháng 10 thì năm đầu có được giảm trừ không?
Tuỳ việc xác định cư trú: nếu không đủ 183 ngày trong năm dương lịch nhưng đủ 183 ngày trong 12 tháng liên tục từ khi đến, hoặc có nơi ở thường xuyên, cách tính năm đầu có quy định riêng. Đọc hướng dẫn hiện hành và hỏi cơ quan thuế.
Vợ ở nước ngoài có thu nhập cho thuê nhà thì sao?
Thu nhập của người phụ thuộc tính từ mọi nguồn, kể cả ở nước ngoài. Nếu thu nhập bình quân tháng vượt mức quy định thì không đủ điều kiện.
Về nước giữa năm thì giảm trừ người phụ thuộc tính tới tháng nào?
Giảm trừ tính theo các tháng trong năm mà người đó là cá nhân cư trú và có nghĩa vụ nuôi dưỡng. Quyết toán trước khi xuất cảnh theo quy định sẽ chốt số tháng này.
