Giảm trừ gia cảnh 2026: bản thân 15,5 triệu, người phụ thuộc 6,2 triệu mỗi tháng

Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng (74,4 triệu đồng/năm) cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Phần thu nhập từ tiền lương, tiền công sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh mới là thu nhập tính thuế.

Mức mới làm nhiều người có thu nhập trung bình không còn phải nộp thuế, và làm số thuế của người thu nhập cao giảm đi. Nhưng lợi ích chỉ đến đủ khi phần mềm lương của doanh nghiệp đã cập nhật đúng, người phụ thuộc đã đăng ký đúng người và đúng thời điểm. Bài này đi qua cách tính, các ví dụ giả định và những chỗ cần kiểm tra.

Mức mới áp vào đâu và từ khi nào

Mức này áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, tức cho thu nhập của cả năm 2026. Giảm trừ gia cảnh được trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công (và các loại thu nhập khác của cá nhân cư trú mà luật cho trừ) trước khi áp biểu thuế luỹ tiến. Biểu thuế luỹ tiến sau đợt sửa luật không được nhắc ở đây; khi tính số thuế cụ thể, tra biểu đang áp dụng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân và văn bản hướng dẫn hiện hành.

Giảm trừ gia cảnh không áp tại thời điểm khấu trừ 10% với thu nhập vãng lai. Người bị khấu trừ 10% chỉ được tính giảm trừ khi quyết toán cả năm.

Tính thu nhập tính thuế theo từng bước

1. Tổng thu nhập chịu thuế trong tháng: lương, thưởng, phụ cấp chịu thuế (trừ các khoản được miễn, không tính).
2. Trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng.
3. Trừ giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng.
4. Trừ giảm trừ người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng nhân số người phụ thuộc đã đăng ký.
5. Trừ các khoản khác được trừ nếu có (đóng góp từ thiện, nhân đạo, quỹ hưu trí tự nguyện theo quy định).
6. Kết quả dương là thu nhập tính thuế, áp biểu luỹ tiến. Kết quả bằng 0 hoặc âm thì tháng đó không phải nộp.

Ba ví dụ giả định

Các ví dụ dưới đây chỉ minh hoạ bước tính thu nhập tính thuế; số bảo hiểm là giả định, không phải mức đóng thật.

Người A có thu nhập tính thuế rất nhỏ, chỉ rơi vào bậc thấp nhất. Người B không phải nộp thuế tháng đó nhờ hai người phụ thuộc. Người C có 19,3 triệu đồng thu nhập tính thuế, áp biểu luỹ tiến hiện hành để ra số thuế. Nếu người C chưa đăng ký người phụ thuộc, thu nhập tính thuế sẽ là 25,5 triệu đồng — chênh 6,2 triệu đồng mỗi tháng chỉ vì một tờ đăng ký.

Những quy tắc hay bị hiểu sai

• Mỗi người phụ thuộc chỉ tính cho một người nộp thuế. Con chung của vợ chồng thì vợ hoặc chồng đăng ký, không đăng ký cả hai.
• Giảm trừ bản thân theo quy định lâu nay được tính đủ 12 tháng khi quyết toán, kể cả khi trong năm có tháng không có thu nhập hoặc chưa được trừ đủ. Kiểm tra lại cách áp dụng theo Thông tư 87/2026/TT-BTC.
• Có thu nhập từ hai nơi: chỉ đăng ký giảm trừ ở một nơi trong năm; khi quyết toán cộng thu nhập cả hai nơi, trừ gia cảnh một lần.
• Người phụ thuộc phải đăng ký mới được trừ. Có con nhưng chưa đăng ký thì phần mềm lương không tự trừ.
• Người phụ thuộc có thu nhập vượt mức quy định thì không còn đủ điều kiện, dù vẫn sống chung.

Người làm tự do, người bị khấu trừ 10%: giảm trừ ở bước quyết toán

Người không có hợp đồng lao động dài hạn — cộng tác viên, người làm theo dự án, người làm thời vụ — thường bị khấu trừ 10% trên từng khoản từ 2 triệu đồng mà không được trừ gia cảnh ở thời điểm trả. Mức giảm trừ mới vẫn đến với họ, nhưng chỉ đến khi quyết toán.

Ví dụ giả định: một người làm thiết kế tự do cả năm nhận tổng cộng 150 triệu đồng từ nhiều công ty, bị khấu trừ 10% ở mỗi nơi, tức 15 triệu đồng. Giảm trừ bản thân cả năm là 186 triệu đồng, lớn hơn tổng thu nhập, nên thu nhập tính thuế bằng 0. Người này có thể tự quyết toán để được hoàn phần đã bị khấu trừ, với chứng từ khấu trừ của từng nơi. Hạn cá nhân tự quyết toán là ngày cuối cùng tháng thứ 4 sau năm tính thuế.

Nhiều người trong nhóm này không biết mình được hoàn, và số tiền nằm lại ở ngân sách. Người có người phụ thuộc thì càng nên quyết toán, vì phần giảm trừ 6,2 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người cũng chỉ được tính ở bước này.

Doanh nghiệp cần làm gì

1. Cập nhật mức giảm trừ trong phần mềm lương cho các tháng của năm 2026. Nếu tháng nào đã tính theo mức cũ, số chênh được điều chỉnh ở các tháng sau hoặc khi quyết toán.
2. Rà danh sách người phụ thuộc của từng người lao động: đã đăng ký chưa, đăng ký từ tháng nào, có trùng với vợ hoặc chồng làm ở công ty khác không.
3. Thông báo cho người lao động mức mới và nhắc họ đăng ký người phụ thuộc nếu có con mới sinh, cha mẹ hết tuổi lao động không có thu nhập.
4. Cập nhật bản cam kết thu nhập thấp của cộng tác viên theo mức mới, vì ngưỡng “chưa đến mức phải nộp” đã thay đổi.

Với người lao động uỷ quyền quyết toán, doanh nghiệp là bên tính lại cả năm, nên những sai lệch trong tháng được sửa ở đây. Làm đúng từ tháng thì quyết toán nhẹ hơn nhiều.

Tự kiểm tra ở đâu

• Ứng dụng thuế trên điện thoại và tài khoản thuế điện tử cá nhân: người lao động xem được người phụ thuộc đã đăng ký, thu nhập và số thuế đã được kê khai cho mình.
• Bảng lương hằng tháng: kiểm tra dòng giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng và số người phụ thuộc khớp với đăng ký.
• Cơ quan thuế quản lý hoặc tổ chức trả thu nhập: khi đăng ký người phụ thuộc bị từ chối hoặc trùng với người khác.

Có thể tra nhanh tình trạng người phụ thuộc theo hướng dẫn ở chuyên mục tra người phụ thuộc của Tra Thuế.